Zapraszam na nową stronę

Zawartość strony
 

punktor

Chlor 

punktor

Chrom

punktor

Cynk

punktor

Fluor

punktor

Fosfor

punktor

Jod

punktor

Magnez

punktor

Miedź

punktor

Potas

punktor

Selen

punktor

Sód

punktor

Wapń

punktor

Żelazo










 

Składniki mineralne Rola w organizmie Niedobór składników mineralnych Nadmiar składników mineralnych Źródła
w diecie
Chlor (Cl)




powrót
Wchodzi w skład wszystkich wydzielin organizmu, np. występuje w pocie, ślinie, płynie mózgowo-rdzenoiwym, surowicy krwi, moczu. Chlor wraz z sodem i potasem odgrywa ważną rolę w utrzymywaniu równowagi kwasowo-zasadowej i ciśnienia osmotycznego. Wraz z sodem dba o prawidłową gospodarkę wodną w komórkach Chlor reguluje równowagę elektrolitów w organizmie. Jest jednym ze składników kwasu solnego w żołądku, wspomaga przyswajanie witaminy B12. Dieta z reguły zapewnia zapotrzebowanie na ten pierwiastek. Zbyt mała zawartość chloru w organizmie powoduje niedobór kwasu żołądkowego, co prowadzi do nieprawidłowości w procesie trawienia i wywołuje osłabienie mięśni. Przy ubytku sięgającym 45g powstaje zagrożenie życia, gdyż może dojść do obrzęku mózgu. Niedobór może wystąpić po długo otrzymujących się wymiotach lub biegunce, zwłaszcza gdy spożywa się jedzenie o małej zawartości soli kuchennej Istnieje związek między zwiększonym spożyciem soli kuchennej, a nadciśnieniem tętniczym krwi. Organizm potrzebuje 0,6-3,5 g soli dziennie. Człowiek zazwyczaj spożywa od 8-16g soli, czyli podaż jest za duża. Sól kuchenna, mleko, mięso, mięso wędzone, ser camembert i Edamem, wody mineralne, tuńczyk w oleju i śledzie majtasy, płatki kukurydziane.
Chrom (Cr)




powrót
Organizm najwięcej gromadzi Cr w niemowlęctwie, a jego ilość zmniejsza się w wyniku starzenia się organizmu, aktywnego uprawiania sportu oraz u chorych na cukrzycę. Pomaga insulinie transportować do komórek zawartą w krwi glukozę, gdzie jest ona spalana i w ten sposób zostaje dostarczona organizmowi energia. Wzmacniając działanie insuliny, ułatwia przenikanie do komórek aminokwasów i glukozy. Cr zmniejsza ryzyko zawału serca, szczególnie u cukrzyków i u chorych na miażdżycę tętnic. Obniża stężenie cholesterolu. Wspomaga odchudzanie, dodaje energii, zwalcza zmęczenie, opóźnia starzenie się. W północnej Europie występuje niedobór chromu. Półprodukty, grillowanie i mrożenie pozbawiają tego pierwiastka. O niskiej zawartości Cr świadczą: bóle głowy, drażliwość, brak odporności nerwowej, napady nudności, nastroje depresyjne, niepokój, zmęczenie, drętwienie i mrowienie palców i nóg i rąk, apatyt na słodycze, skłonność do alkoholu. Spożywanie w dużych dawkach chromu przemysłowego może ograniczyć działanie insuliny. Drożdże piwne, zarodki pszenicy, mięso, ostrygi i małże, pełnoziarnisty chleb, ser, jaja, ziemniaki w mundurkach, grzyby, suszone śliwki, orzechy, sałata, zielony groszek, jabłka. Źródłem chromu jest też twarda woda i pokarmy gotowane w naczyniach ze stali nierdzewnej. Dieta bogata w błonnik zwiększa przyswajanie chromu.
Cynk (Zn)




powrót
Jest pierwiastkiem śladowym, znajduje się w każdej komórce, a przede wszystkim w nerkach, wątrobie, mięśniach, gruczole krokowym oraz w skórze. Jest konieczny dla właściwego rozwoju płodu: kości, podniebienia, warg, oczu, mózgu, serca, płuc, i układu moczowego. Wraz z witaminami A, B6, B12 jest niezbędny dla prawidłowego wzrostu. Pomaga w produkcji przeciwciał, poprawia sprawność intelektualną, a w starszym wieku zapobiega demencji starczej. Korzystnie działa w chorobie Alzheimera i niektórych rodzajach schizofrenii. Odgrywa dużą rolę w wydalaniu kadmu. Wpływa na zdrowy wygląd skóry. Chroni komórki przed działaniem wolnych rodników. Pomaga zachować właściwy poziom cholesterolu we krwi, reguluje ciśnienie krwi oraz pracę gruczołów łojowych. Reguluje metabolizm witaminy D, wapnia, zwiększa przyswajanie witaminy A i bierze udział w przenoszeniu jej przez krew. Zwiększa poziom albumin we krwi, białka odpowiedzialnego za długowieczność. Większość ludzi ma za mało cynku, ponieważ trudno go dostarczyć w diecie. Na niedobór cierpią wegetarianie, osoby odchudzające się, nadużywające alkoholu i palące papierosy. Objawy niedoboru to wady wrodzone, opóźniony rozwój płciowy, opóźnione tempo wzrostu, utrata apetytu, osłabienie systemu immunologicznego, bezpłodność, impotencja, powiększenie gruczołu krokowego, nieregularne miesiączkowanie, złe krążenie i miażdżyca tętnic,, utrata smaku i węchu, trądzik, białe plamki na paznokciach, silne pocenie się i podatność na cukrzycę Przyjmowanie zbyt dużych dawek może prowadzić do anemii, osłabienia systemu obronnego i podwyższenia cholesterolu. Cynk w dużych ilościach blokuje wchłanianie miedzi i żelaza. Ostrygi, małże, krewetki. Znaczne ilości występują w rybach, mięsie, mleku, podrobach, serze, jajkach oraz produktach zbożowych z pełnego przemiału. Trudniej przyswajalna postać zawarta jest w warzywach: chrzan, zielony groszek, buraki ćwikłowe, marchew, brukselka, szpinak, seler, cebula.
Fluor (F)




powrót
Ochrona zębów przed próchnicą. Bierze udział w budowie mięśni, ścięgien, tkanki łącznej, skóry i włosów. W czasie ciąży fluor poprawia wchłanianie żelaza. Pobudza osteoblasty, wzmaga wzrost kostniny, i zapobiega nadwrażliwości zębiny na wahania temperatury. Jest jednym z głównych składników leków psychotropowych. Zbyt małe ilości w pokarmie lub wodzie pitnej sprzyjają powstawaniu próchnicy, może też prowadzić do odwapnienia kości. Nadmiar fluoru jest szkodliwy, ponieważ neutralizuje niektóre enzymy oraz upośledza wchłanianie wapna. Zbyt duże dawki mogą zakłócić proces budowy kości w okresie ich wzrostu i funkcjonowanie nerek.. Może prowadzić do zaburzenia czynności tarczycy Znajduje się w wodzie pitnej, czarnej herbacie, rybach, mięsie, mleku, produktach zbożowych, nasionach roślin strączkowych, żelatynie, małżach, krewetkach, ziemniakach, marchwi, szpinaku, kapuście, sałacie, rzeżusze, brokułach.
Fosfor (P)




powrót
Jest konieczny do utrzymania prawidłowej struktury kości i zębów, buduje także błony komórkowe i tkanki miękkie, takie jak nerki, serce, mózg i mięśnie. Przyczynia się do wzrostu i naprawy uszkodzonych tkanek. związki fosforu w organizmie są najważniejszym przekaźnikiem energii. Jest składnikiem DNA. Zapewnia prawidłowe funkcjonowanie mózgu i nerwów. Podtrzymuje witalność organizmu. Odgrywa ważną rolę w regularnej pracy serca, utrzymaniu prawidłowego pH, łagodzi bóle w zapaleniu stawów. Niedobór wpływa niekorzystnie na nerki, mięśnie, krew i kości. Do objawów należą: osłabienie, nieregularny oddech, zmęczenie, drżenie kończyn, bolesność i osłabieni siły mięśniowej, zwiększona skłonność do infekcji, utrata apetytu, krzywica, rozmiękczenie kości, niedokrwistość, obniżona kurczliwość mięśnia sercowego, zaburzenia nerwowe, zwiększone wydalanie wapnia, magnezu oraz glukozy z moczem. Nadmiar fosforanów w surowicy krwi (hiperfosfatemia) może być spowodowany niewydolnością nerek, nadmierną ilością witaminy D, podawaniem fosforu drogą pozajelitową lub doustną, nieodpowiednia dieta. Objawia się zespołem czerwonych oczu i świądem skóry. Zdrowe nerki usuwają nadmiar z moczem. Groźnym następstwem jego wysokiego stężenia ujawniającego się po długim czasie jest odkładanie się soli wapniowo-fosforanowych w sercu, mięśniach i naczyniach krwionośnych. Objawia się też bólami kości i stawów. Stosunek wapnia do fosforu powinien wynosić 1:1, wtedy zapewniona jest prawidłowa mineralizacja kości. Produkty szczególnie bogate w fosfor to: podroby, ryby świeże, solone, wędzone i w konserwie, żółtka jaj, brie, cheddar, edamski, ementaler, gouda, myśliwski, trapistów, tylżycki, camembert, sery topione, twarogowe, mleko pełne sproszkowane, indyk, kaczka, pasztety drobiowe, kabanos, szynka mielona, fasola, groch, soja, mak pestki dyni, grzyby, kasza gryczana, jęczmienna, makarony, otręby pszenne, zarodki pszenne, płatki owsiane, mąka kukurydziana, chleb chrupki, bułki graham, kakao, czekolada, orzechy, migdały, ciemny ryż.
Jod (I)




powrót
Tarczyca do produkcji hormonów T3i T4 potrzebuje jodu. Hormony te mają wielokierunkowy wpływ na wzrost i rozwój ustroju. Prawidłowe stężenie jodu chroni przed niedoczynnością lub nadczynnością tarczycy i powstaniem wola. Nasila popęd płciowy, usprawnia myślenie, wpływa na witalność, prawidłową czynność serca, wzrost, zdrową skórę, włosy, paznokcie, stan ogólny systemu odpornościowego, pomaga przezwyciężać stresy. Na niedobory jodu cierpi około 500 milionów ludzi na świecie, przede wszystkim kobiety. Niedobór jodu może być przyczyną zahamowania wzrostu, rozwoju płciowego, umysłowego, głuchoty, kłopotów z nauką (obniżenie współczynnika inteligencji IQ aż o 13,5 pkt). Niedoczynność tarczycy spowodowana niedoborem jodu bywa przyczyną poronień oraz niemożności zajścia w ciążę. Na brak tego pierwiastka wskazują też: ochrypła mowa, nadmiar cholesterolu, znużenie, brak chęci do życia, bezsenność, powolność umysłowa, suche i łamliwe włosy, drżenie kończyn, marznięcie, zmniejszona odporność na stres. Duże dawki jodu mogą działać niszcząco na komórki tarczycy i upośledzić zachodzące w niej procesy. Może wtedy dojść do powstania wola jodowego, choroba Gravesa-Basedowa. Najwięcej jodu zawierają ostrygi, węgorz, śledź, sardynki, makrela, łosoś. A także tran, ziemniaki, brokuły, zielonej sałacie, serach pleśniowych. Dla dobrego wykorzystania jodu potrzebne są witaminy
Magnez (Mg)




powrót
Jest ważnym elementem w funkcjonowaniu enzymów, które biorą udział w przemianie materii. Wpływa korzystnie na układ nerwowy. Bez magnezu nie byłaby możliwa synteza adrenaliny i noradrenaliny. Odpowiedni jego poziom w organizmie jest warunkiem dopływu substancji energetycznych do mózgu. Przy przewlekłym deficycie może dojść do niedoboru dopaminy i pojawiają się kłopoty z pamięcią i koncentracją. Chroni przed chorobami naczyń krwionośnych oraz zapobiega nadciśnieniu tętniczemu. Hamuje odkładanie się cholesterolu na ściankach tętnic, reguluje bicie serca, obniża ryzyko wystąpienia zawału. Wydłuża czas krzepnięcia krwi, wzmacnia kości i szkliwo zębów, ma korzystny wpływ na stan prostaty u mężczyzn. Poprawia kontrolę nad trzymaniem moczu chroni przed toksynami, przeciwdziała tworzeniu się kamieni nerkowych, wzmacnia układ odpornościowy. Bierze udział w wytwarzaniu insuliny i przenoszeniu cukru do komórek. Niedobór magnezu występuje u 30-60% Polaków. Z powodu deficytu magnezu cierpi przede wszystkim psychika. Występują też zaburzenia rytmu serca, bóle w okolicy serca, bladość, nadmierne pocenie się, nadciśnienie tętnicze. Niekorzystnie wpływa na sprawność mięśni. Do innych objawów należą: brak apetytu, zahamowanie wzrostu, wypadanie włosów, łamliwość paznokci, mimowolne moczenie nocne, przebarwienia szkliwa zębów, brak koordynacji ruchów. Bardzo niski poziom magnezu prowadzi do chorób układu oddechowego, przewlekłych zaburzeń układu pokarmowego, łysienia, puchnięcia dziąseł, miażdżycy. Zbyt duże stężenie magnezu może być następstwem niewydolności nerek. Oznaki to: ospałość, osłabienie, zaczerwienienie skóry, osłabienie mięśni, mrowienie w rękach i nogach. Jeśli jednak nerki są zdrowe ryzyko przedawkowania nie istnieje, bowiem nadwyżki wydalane są z moczem. Dużą zawartość magnezu mają: kakao, czekolada, pestki dyni, orzeszki ziemne, fasola, groch, kasza gryczana, migdały, kukurydza, płatki owsiane, makrele, łosoś, śledzie, banany, rodzynki, suszone śliwki.
Miedź (Cu)




powrót
Miedź jest konieczna dla zachowania zdrowego organizmu. Bierze udział w produkcji hemoglobiny i enzymów. Pobudza także enzymy do działania. Spełnia pozytywną rolę przy utrzymywaniu zdrowego serca i naczyń krwionośnych. Miedź pobudza włosy do wzrostu, wspomaga leczenie anemii, zmniejsza odczyny zapalne i ułatwia gojenie się ran. Miedź i witamina C współdziałają przy produkcji kolagenu Zbyt niskie stężenie miedzi objawia się często niedokrwistością, ponieważ zakłócone jest powstawanie czerwonych ciałek i przetwarzanie żelaza. niedobór wpływa na pigmentację skóry i włosów. Występuje zmniejszona ilość białych krwinek. Jeśli miedzi jest więcej niż cynku, łatwiej się przeziębiamy. Niedobór miedzi może być przyczyną utraty wrażeń smakowych. Deficyt prowadzi do obniżonej sprawności enzymów i w efekcie do zakłóceń w działaniu centralnego układu nerwowego. Wzrasta cholesterol i zwiększa się ryzyko chorób sercowo-naczyniowych. Objawy niedoboru u dzieci widoczne są gołym okiem. Mają bladą skórę, odbarwione włosy, rozszerzone żyły i z reguły cierpią na biegunkę. Nadmiar źle wpływa na serce, ponieważ osłabia przeciwutleniające  działanie selenu nadmiar miedzi niszczy florę bakteryjną jelit. Do zatrucia miedzią może dojść w wyniku dziedzicznej choroby Wilsona, która charakteryzuje się nadmiernym gromadzeniem miedzi w wątrobie i mózgu. Bogate w miedź są ostrygi, homary, gotowana wątroba, awokado, gotowane ziemniaki, banany, gotowana marchew.
Potas (K)




powrót
Potas wraz z sodem reguluje równowagę sodowo-potasową, a to wpływa na ilość zatrzymanej wody w organizmie i na funkcjonowanie nerek. Pobudza wydzielanie insuliny, bierze udział w przewodnictwie nerwowym, obniża ciśnienie krwi. Odgrywa ważną rolę przy regulacji rytmu serca. Sole potasowe zachowują właściwe pH. Przyczynia się do usuwania ubocznych produktów przemiany materii. Pomaga dostarczyć tlen do mózgu, a więc zwiększa sprawność umysłową, ułatwia jasność myślenia jest składnikiem soków trawiennych, pobudza ich wydzielanie i dzięki temu wspomaga trawienie. Niedobór tego pierwiastka może być spowodowany nadużywaniem środków przeczyszczających i moczopędnych. Także obfite pocenie się i mała ilość wypijanej wody wypłukuje potas z organizmu. Do wczesnych objawów niedoboru należą: apatia, zmęczenie, oraz nadmierne pragnienie. Późniejsze to: zawroty głowy, kołatanie serca, nerwowość, podwyższenie poziomu cholesterolu, bezsenność, obrzęki. Zwiększa się łamliwość kości, pojawiają się skurcze mięśni. Źle funkcjonuje mózg, praca umysłowa jest utrudniona, następuje pogorszenie pamięci. Deficyt potasu może się też objawić nieregularną pracą serca oraz trudnościami w oddychaniu. Bardzo wysokie stężenie stanowi zagrożenie życia. Ilość potasu we krwi zwiększa się w wyniku niektórych schorzeń: niewydolności nerek, zakażeń, krwotoków z przewodu pokarmowego. Pierwszymi objawami nadmiaru potasu są mrowienie w okolicy ust i języka, mrowienie nóg, osłabienie siły rąk. Znajdziemy go w większości produktów spożywczych pochodzenia roślinnego i zwierzęcego. Szczególnie bogate w ten pierwiastek są: awokado, banany, ziemniaki, fasola, surowa marchew,, pieczywo żytnie, bekon, szpinak, suszone owoce, orzechy, figi, ananasy, pomidory, kalarepa, kakao, czekolada. Odpowiednie stężenie potasu we krwi pomaga utrzymać właściwą ilość magnezu.
Selen (Se)


 


powrót

Ten śladowy pierwiastek znajduje się we wszystkich komórkach, ale najwięcej jest go w wątrobie, nerkach, sercu i śledzionie. Panowie potrzebują go więcej, ponieważ w jądrach i przewodach nasiennych gromadzi się prawie połowa zasobów tego pierwiastka i wraz z wytryskiem nasienia następuje jego utrata. Najważniejszą funkcją selenu jest wytwarzanie ważnego enzymu, peroksydazy glutationowej, który chroni czerwone ciałka krwi i błony komórkowe przed szkodliwym działaniem wolnych rodników i zapobiega chorobom zwyrodnieniowym związanym z wiekiem. Współdziałając z witaminą E, wzmacnia układ odpornościowy oraz czynność tarczycy, może obniżać ryzyko zachorowania na nowotwór, przeciwdziała skutkom toksycznego działania tytoniu, ochrania przed marskością wątrobę, chroni skórę przed działaniem promieni ultrafioletowych. Pomaga zapobiegać takim chorobom jak artretyzm i stwardnienie rozsiane. Zwiększa liczbę plemników i ich ruchliwość, jest odpowiedzialny za prawidłowy rozwój płodu. Dzieci z zespołem Downa mają niskie stężenie selenu we krwi. Technologiczna obróbka i zmniejszenie jego zawartości w glebie i w wodzie prowadzą do niedoboru tego pierwiastka. Skutkiem jest osłabienie lub uszkodzenie mięśnia sercowego. Zwiększa się ryzyko powstania nowotworu. Wpływa niekorzystnie na stan cierpiących na reumatoidalne zapalenie stawów, przewlekłą niewydolność nerek oraz zaćmę. Powoduje zły nastrój, lęki i zdenerwowanie. Może być przyczyną wad u  dziecka. Deficyt wpływa także na zmęczenie, podatność na infekcje, przedwczesne starzenie się, słabą potencję seksualną. Ocenia się, że gdyby większość ludzi przyjmowała dodatkowe dawki selenu, zachorowalność na nowotwory zmniejszyłaby się o 70%. W dużych dawkach jest niezwykle toksyczny (kiedy przekracza 600mcg na dobę). Powoduje łysienie, uszkodzenia skóry, paznokci, puchnięcie palców, wymioty, przemęczenie. Wysokie stężenie może ułatwić powstawanie nowotworów. Gleba Kolumbii i niektórych rejonów Brazylii zawiera duże ilości tego mikroelementu. Bogate w selen są orzechy brazylijskie, ryby morskie, nieoczyszczona sól morska i kopalna, wołowa i cielęca wątroba, nerki, serce, drożdże, grzyby, pomidory, pszenica, nasiona słonecznika, czosnek, cebula. Polskie normy dziennego zapotrzebowania na selen  w mikrogramach: niemowlęta 10-15, dzieci 20-30, dziewczęta >12 lat 60, kobiety w ciąży 65, karmiące 75, chłopcy 13-15lat 60, chłopcy>13 r.ż. i mężczyźni 70
Sód (Na)




powrót
Sód razem z potasem i chlorem odpowiada za prawidłową gospodarkę płynami w organizmie i pomaga utrzymać właściwą równowagę kwasowo-zasadową. Odgrywa bardzo ważną rolę w utrzymywaniu prawidłowego ciśnienia osmotycznego. Pobudza działanie nerek i zapobiega powstawaniu kamieni nerkowych, bowiem sód utrzymuje wapń w stanie rozpuszczonym. Podnosi ciśnienie tętnicze krwi i utrzymuje właściwe pH. Razem z potasem pełni ważną rolę w przenoszeniu impulsów nerwowych. Zapobiega udarom serca. Reguluje skurcze i rozkurcze mięśni w tym mięśnia sercowego. Sód powoduje wydalanie potasu z moczem. Jeśli spożywamy dużo soli, zwiększa się zapotrzebowanie na potas. Niedobór sodu zdarza się rzadko. Deficyt może nastąpić w wyniku głodowania i częstego stosowania diet odchudzających. Niskie stężenie sodu powoduje niedobory w płynie otaczającym komórki i sprawia, że woda z krwi przenika do komórek. Prowadzi to do odwodnienia. Nadmiar sodu powoduje zatrzymanie wody w organizmie, zwiększenie ciśnienia krwi oraz zwężenie naczyń krwionośnych. Prowadzi to do nadciśnienia tętniczego oraz obrzęków. Występuje w większości produktów spożywczych. Głównym dostawcą sodu jest sól kuchenna. Duże ilości tego pierwiastka zawierają przetworzone produkty.
Wapń (Ca)




powrót
Jest niezbędny do budowy szkieletu. Jeżeli jego poziom we krwi obniża się to wapń zgromadzony w szkielecie, w krótkim czasie, zostaje wykorzystany do zwiększenia jego ilości w jelitach. Kości dzięki ciągłym procesom wymiany wapnia stale się odnawiają, z wiekiem stają się twardsze. Prawidłowe gromadzenie się wapnia zależy  w dużej mierze od ćwiczeń fizycznych. Chroni przed chorobami dziąseł i parodontozą. Zapewnia odpowiednią krzepliwość krwi. Działa korzystnie na serce. Obniża poziom cholesterolu. Tam, gdzie ludzie piją twardą wodę, czyli o dużej zawartości wapnia, magnezu i litu, o wiele rzadsze są choroby sercowe. W komórkach nerwowych odpowiedzialny jest za przekazywanie impulsów. Wzmacnia błony komórkowe i tkankę łączną. Od niego zależy działanie wielu enzymów, funkcjonowanie mięśni, odprężone nerwy, optymizm, entuzjazm, pogodny wyrównany nastrój, zdrowy sen. Poziom wapnia zmniejszają: kawa, alkohol, leki moczopędne, nadmiar białka w diecie. Jego wchłanianie obniżają też choroby przewodu pokarmowego. Przy deficycie wapnia wystąpić mogą: skurcze mięśni, uczucie mrowienia i drętwienia w kończynach, ból w stawach, zwolnienie tętna, chroniczne zmiany skórne, kruchość i  łamliwość włosów i paznokci, próchnica zębów.. długotrwały niedobór wapnia prowadzi do osteoporozy. Przy nadmiarze wapnia pojawia się dezorientacja, wysokie ciśnienie krwi, nadwrażliwość skóry i oczu na światło, wzmożone pragnienie, wolna i nieregularna praca serca, bóle kości i mięśni, świąd skóry, wzmożone oddawanie moczu, metaliczny smak w ustach,, suchość w ustach. Nadmiar wapnia może zablokować wchłanianie cynku i żelaza. Najważniejszym źródłem są produkty nabiałowe, oprócz masła. Poza tym znajduje się w fasoli, ościach ryb w konserwach, serach (ementaler i gouda), maku, ziarnie sezamowym, migdałach, kawiorze, soi, rzepie, ziarnach słonecznika, i w zielonych warzywach.
Żelazo (Fe)




powrót
Jest nieodzowne do produkcji hemoglobiny. Dzięki niemu tlen dociera do wszystkich komórek organizmu (mioglobina), wzmacnia system obronny organizmu, odpowiedni poziom wpływa korzystnie na pracę serca. Jest niezbędne do rozwoju i funkcjonowania mózgu. Właściwe jego spożycie podnosi wytrzymałość i wzmaga aktywność fizyczną. Powszechnym objawem niedoboru jest łaknienie spaczone, czyli apetyt na lód, krochmal, tynk.. zmniejszona jest produkcja hemoglobiny. To prowadzi do anemii. Występują problemy z koncentracją i zapamiętywaniem, zaburzona jest koordynacja ruchów rąk i wzroku. Badania naukowców wskazują na związek nadmiaru żelaza z chorobami serca i powstawaniem nowotworów. Nadmiar żelaza wiąże się z tlenem. Najlepszym źródłem żelaza są mało przetworzone produkty spożywcze. Podroby, chude czerwone mięso, zielone warzywa, groch, suszone owoce, zioła, drożdże piwne, grzyby suszone, kasza gryczana, żółtko jaja, wątroba, fasola, szpinak gotowany, mięso z kury, brokuły, ryż, winogrona, brzoskwinie, pomidory, cebula, kapusta, sałata, banany.

Źródło: Leksykon zdrowia, wydawnictwo  Park Sp. Z o.o., Bielsko-Biała 2006