PageRank Checking Icon



Witaj. Jesteś
gościem na mojej stronie.
 
 
 
 
Opis i analiza przypadku (imię ucznia zostało wybrane losowo)
   
   Osoby lekko upośledzone umysłowo różnią się od normalnych w zakresie percepcji wzrokowej, słuchowej itp. Spostrzeżenia ich są niedokładne. Mają upośledzoną percepcje kształtów geometrycznych, zdolności do analizy i syntezy wzrokowej elementów tworzących figury geometryczne, percepcji wzrokowej stosunków przestrzennych i innych. Powoli, w wyniku postępującego wieku życia i nauczania, wzrasta trwałość uwagi dowolnej, a także podzielność uwagi. Jest ona jednak mniejsza w porównaniu z dziećmi o prawidłowym rozwoju umysłowym, mają gorszą pamięć logiczną, zarówno świeżą, jak i trwałą. Nie stwierdza się różnic w zakresie pamięci mechanicznej, skojarzeniowej, zarówno świeżej, jak i trwałej. Stąd wniosek, że z niedorozwojem umysłowym wiąże się przede wszystkim upośledzenie pamięci logicznej. Mają trudności w zapamiętaniu treści powiązanych logicznie. Pojawiają się zmyślenia i konfabulacyjne uzupełnienia luk pamięciowych. U dzieci lekko upośledzonych umysłowo stwierdza się uboższy zasób słów. Zaburzenia mowy wpływają na powstawanie zaburzeń emocjonalnych, te zaś mogą pogłębiać trudności w porozumiewaniu się werbalnym z otoczeniem. Wszyscy badacze podkreślają, że u dzieci, jak i u dorosłych lekko upośledzonych umysłowo jest upośledzone przede wszystkim myślenie abstrakcyjne; myślenie jest na niższym ewolucyjnie szczeblu rozwoju, ma ono charakter myślenia konkretno - obrazowego.    Badania wykazują, że dzieci lekko upośledzone umysłowo różnią się od swoich normalnych kolegów o takim samym wieku umysłowym mierzonym skalą Wechslera tym, że mają mniejszy zasób pojęć liczbowych, gorzej wykonują operacje rachunkowe, mają gorszą zdolność klasyfikowania, ujmowania podobieństw i różnić, uogólniania, abstrahowania, gorzej rozumieją słowa oraz mają mniejsze zdolności analityczno - syntetyczne. Występuje u nich brak ujmowania znaczenia pojęcia na poziomie uogólnionym. Dokonując wyboru cech istotnych danego pojęcia, częściej jednak wyodrębniają cechy istotne o charakterze szczegółowym, a pomijają istotne cechy ogólne. Jest to spowodowane zaburzeniami w zdolności abstrahowania i uogólniania. Badania Sikory wskazują u dzieci i młodzieży lekko upośledzonej umysłowo na upośledzenie zdolności wnioskowania sylogistycznego, indukcyjnego oraz wnioskowania przez analogię.
   Najmniejsza rozbieżność w porównaniu z dziećmi o prawidłowym rozwoju umysłowym zachodzi we wnioskowaniu z prostych stanów rzeczy. U osób lekko upośledzonych umysłowo stwierdza się niedorozwój uczuć wyższych, niestałość emocjonalną, impulsywność, agresywność, niepokój, niedomogę w zakresie mechanizmów kontroli a także niestabilną i nieadekwatną samoocenę. Osoby te różnią się od swoich rówieśników o prawidłowym rozwoju umysłowym gorszą samokontrolą, mniejszą odpowiedzialnością oraz mniejszym uspołecznieniem. Występuje u nich niższy ogólny poziom motoryczny. Stosunkowo najbardziej upośledzona jest precyzja ruchów, szybkość ruchów oraz umiejętność wykonywania ruchów równoczesnych, a stosunkowo mniej koordynacja statyczna. Badania prowadzone nad cechami osobowości dzieci lekko upośledzonych umysłowo w wieku od 9 do 12 lat wykazują, iż są one schizotymiczne, niedojrzałe emocjonalnie, pobudliwe, mają obniżone samopoczucie, mniej dojrzały charakter, są bardziej skrępowane wewnętrznie, zwracają uwagę na względy towarzyskie, mają skłonność do obwiniania się oraz niedostatecznie panują nad sobą.

Tabela: Klasyfikacja stopni rozwoju i niedorozwoju oparta na odchyleniach standardowych
 
Odchylenie standardowe  Nazwa Iloraz inteligencji w skali Wechslera
Mniejsze i równe -1,00 Rozwój prawidłowy (przeciętny) 85-100
Od -1,01 do -2,00 Rozwój niższy niż przeciętny 70-84
Od -2,01 do -3,00 Niedorozwój umysłowy lekkiego stopnia 55-69
Od -3,01 do -4,00 Niedorozwój umysłowy umiarkowanego stopnia 40-54
Od -4,01 do -5,00 Niedorozwój umysłowy znacznego stopnia 26-39
Większe niż -5,01 Niedorozwój umysłowy głębokiego stopnia 0-24
 
   Ilorazy inteligencji mieszczące się między 70 - 84 w skali Wechslera (odchylenie standardowe -2,01 a -3,00) wskazują na lekkie upośledzenie umysłowe. Dzieci o takim stopniu upośledzenia kwalifikują się do szkół specjalnych dla lekko upośledzonych umysłowo.

Identyfikacja problemu

   Jacek w chwili obecnej ma 17 lat i uczęszcza do pierwszej klasy gimnazjum w Szkole Specjalnej. Pochodzi z biednej, wielodzietnej rodziny zamieszkałej w środowisku wiejskim. W rodzinie nie występują patologie społeczne. Siostra przebywa w Specjalnym Ośrodku Szkolno - Wychowawczym w Świnoujściu. Najprawdopodobniej matka ucznia jest analfabetką - sugestie aktualnego wychowawcy. Uczeń jest zadbany higienicznie. Rodzice bezrobotni, bez prawa do zasiłku. Warunki lokalowe rodziny to pokój, kuchnia i toaleta. Uczeń nie wykazuje zainteresowania nauką, osiąga bardzo słabe wyniki nauczania, jego absencja jest bardzo duża. Od początku edukacji miał problemy z nauką - opanowaniem materiału. Powtarzał klasę zerową, pierwszą i czwartą w szkole podstawowej.

Obraz ucznia na podstawie ocen opisowych w klasie pierwszej

   Jacek ma trudności z koncentracją uwagi, ubogi zasób słownictwa, liczne wady wymowy, nie rozumie poleceń nauczyciela, nie odpowiada na pytania, jest nieśmiały. Nie czyta, nie zna liter, nie dokonuje analizy i syntezy wyrazów. Wykazuje ogólne niezrozumienie treści i niechęć do czytania. Nie opanował wzorów liter i ich połączeń. Nie potrafi napisać wyrazów i zdań z pamięci. Pisze tylko na zasadzie odwzorowania,
z trudnościami. Nie zna cyfr i nie potrafi ich zapisać. Nie opanował pojęcia liczby, nie potrafi porównywać wartości liczbowych, nie opanował pojęcia dodawania i odejmowania. Nie rozumie treści prostych zadań tekstowych i nie potrafi ich rozwiązać. Rozpoznaje rośliny i zwierzęta w najbliższym otoczeniu. Starannie wykonuje prace plastyczne i techniczne. Nie śpiewa i często jest nie przygotowany do zajęć z przedmiotów artystycznych. Jest mało aktywny fizycznie, wykazuje ogólną sprawność fizyczną i potrafi wykonać proste ćwiczenia gimnastyczne. Jest życzliwy w stosunku do innych, posłuszny wobec dorosłych, koleżeński i bezkonfliktowy. Chłopiec pracuje tylko pod kierunkiem nauczyciela, wymaga ciągłej mobilizacji i motywacji. Chętnie uczestniczy w zajęciach grupowych. Współpracuje podczas zabawy i pracy, jest grzeczny.

Obraz ucznia na podstawie ocen opisowych w klasie drugiej

   Informacje o uczniu na podstawie obserwacji nauczyciela. Do szkoły przychodzi bardzo często nieprzygotowany. Obowiązki i zadania podejmuje niechętnie, wykonuje je niedokładnie oczekując pomocy, nie kończy rozpoczętej pracy. Na lekcjach nie odpowiada na pytania nauczyciela, jest bierny, nie może się skoncentrować. Czasami tylko udziela odpowiedzi niepoprawnej i podporządkowuje się poleceniom nauczyciela. Kultura osobista Jacka: obojętny w stosunku do obowiązku szkolnego, niestaranny, niechlujny. Potrafi współdziałać w zabawie. Łatwo nawiązuje kontakt z innymi dziećmi, jest koleżeński, wykazuje właściwy stosunek do nauczyciela. Wyniki w nauce. Wypowiada się niechętnie, nie potrafi zamykać myśli w formie zdania, ma trudności wynikające z ubogiego słownictwa, wypowiada się pojedynczymi słowami. Na zadane pytania odpowiada zdawkowo. Słuchanie tekstów literackich lub nagrań jest rozproszone z oznakami znudzenia. Czyta sylabizując, nie rozumie czytanego tekstu. Kształt pisma poprawny, odwzorowuje popełniając błędy. Nie radzi sobie z pisaniem z pamięci i ze słuchu. Nie pracuje w domu. Wykonuje działania w zakresie 20 na konkretach, obliczenia w za-kresie 100 bardzo słabo porównuje, zapisuje, dodaje i odejmuje. Bardzo słabo zna tabliczkę mnożenia. Nie rozwiązuje zadań tekstowych. Nie potrafi samodzielnie odczytać godzin i temperatury. Ma problemy z obliczeniami kalendarzowymi, myli lub nie nazywa dni tygodnia, nazw miesięcy. Ma kłopoty ze rozumieniem pojęć m, cm, mm ,1 ,kg, dag i różnic między nimi. Chętnie nawiązuje kontakt z rówieśnikami. Zna słabo własną miejscowość, jej krajobraz, roślinność, zwierzęta, zajęcia ludzi, zabytki. Słabo rozpoznaje i nazywa podstawowe. Dobrze zna i nazywa wybrane rośliny i zwierzęta żyjące na łące i w lesie. Ma kłopoty ze zrozumieniem pojęć ssak, ptak, owad. Ma kłopoty ze scharakteryzowaniem zmian zachodzących w przyrodzie. Przestrzega zasady bezpieczeństwa w szkole. Podejmuje działania artystyczno- techniczne. Prace wykonuje nieestetycznie, posługuje się ubogim zestawem barw. Niechętnie bierze udział w lekcjach muzyki, słabo zapamiętuje teksty piosenek. Słabo rozumie konieczność dbania o własne zdrowie i higienę. Potrafi i lubi wykonywać ćwiczenia gimnastyczne, rytmiczno - taneczne, brać udział w grach sportowych i zabawach ruchowych. Jest zwinny, szybki i zręczny.
   We wrześniu 2000 r. (rozpoczął naukę w klasie piątej) uczeń został przebadany przez Poradnie Psychologiczno - Pedagogiczną i otrzymał orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego.
   Diagnoza: upośledzenie umysłowe lekkiego stopnia. Przewaga inteligencji praktycznej nad werbalną. Chłopiec dysponuje bardzo skromnym zasobem słownictwa i niewielkim zakresem wiedzy ogólnej. Spośród badanych funkcji lepiej rozwinięte są: wyobraźnia przestrzenna oraz spostrzegawczość. Dziecko nie lubi się uczyć. Wykazuje natomiast sporo inicjatywy podczas prac gospodarczych w domu. Jest chętny do pracy. Lubi wysiłek fizyczny. Spośród przedmiotów szkolnych preferuje j. polski i wychowanie fizyczne. W zaleceniach zwrócono uwagę, aby dopilnować noszenia okularów przez chłopca. 
   Po przeprowadzonych badaniach uczeń kontynuował naukę w dotychczasowej szkole. Klasę piątą kończy z przewagą ocen dopuszczających. Oceny dostateczne otrzymuje
z wychowania fizycznego, plastyki i religii. Zachowanie jego oceniono na poprawne. Naukę w klasie szóstej rozpoczął już w Szkole Specjalnej, do której przybył z następującą opinią: „ już od początku edukacji szkolnej miał ogromne trudności z opanowaniem podstawowych umiejętności i wiadomości przewidzianych programem nauczania. Trudności z czytaniem, pisaniem i liczeniem utrzymują się do chwili obecnej. Nie potrafi wykonać samodzielnie najprostszych zadań. Jest chłopcem bardzo cichym, skrytym, nieśmiałym, z oporem odejmuje kontakt z nauczycielami, na pytania odpowiada pojedynczymi wyrazami.
W trakcie wizyty w Poradni Psychologiczno - Pedagogicznej w 2001 r. odmówił udziału w badaniach. Ponowne badanie odbyło się w 2003 r. Tym razem chłopiec współpracował z badającymi go psychologiem i pedagogiem aczkolwiek z pewnymi oporami. Rodzice zostali poinformowani o konieczności formy kształcenia, nie wyrazili jednak zgody na zmianę szkoły. Chłopiec wymaga bardzo życzliwego traktowania. Wobec dorosłych jest posłuszny, grzeczny, nigdy nie zdarzyło się żeby naruszył dyscyplinę pracy podczas lekcji i przerw śródlekcyjnych. Lubiany przez kolegów, bezkonfliktowy, życzliwy i uczynny. Do szkoły uczęszczał systematycznie. Ze względu na trudną sytuacje materialną rodziny był objęty bezpłatnym dożywianiem w stołówce szkolnej".
Obraz ucznia w Szkole Specjalnej

   W ciągu nauki w klasie szóstej Jacek opuścił 752 godziny w tym nieusprawiedliwionych 504 i uzyskał najgorszą średnią ocen w klasie. „Jest uczniem trudno dostępnym i nieśmiałym. Na lekcjach nie wykazuje żadnego zaangażowania. Jest grzeczny i wykonuje wszystkie polecenia nauczycieli. Jest zadbany i zawsze schludnie ubrany. Posiada wszystkie zeszyty i uzupełnione w nich lekcje, w których nie uczestniczył. Chłopiec nie sprawia żadnych problemów wychowawczych. Jest spokojnym , mało zaangażowanym w życie szkoły uczniem. Jego kultura osobista jest dobrze oceniana przez innych nauczycieli" - taką opinię uzyskał kończąc klasę szóstą. Ze sprawdzianu opanowania wiedzy i umiejętności na zakończenie klasy szóstej uzyskał 10 punktów na 40 możliwych z czego za pisanie 0 pkt. na 8 możliwych oraz za wykorzystywanie wiedzy w praktyce 2 pkt. na 12 możliwych.

Propozycja rozwiązania problemu

   W chwili obecnej, będąc uczniem l klasy gimnazjalnej uczeń nie wykazuje żadnych postępów, jego frekwencja jest bardzo niska. Uczeń jest kierowany na ponowne badanie psychologiczno - pedagogiczne ponieważ zachodzi duże prawdopodobieństwo uwstecznienia. Uzyskanie kwalifikacji jako umiarkowanie upośledzony umożliwiłoby mu kontynuowanie nauki w zespole terapeutyczno - wychowawczym, w którym znalazłby lepsze warunki do prawidłowego funkcjonowania w szkole. Problemem, jaki zwraca uwagę u tego ucznia, jest ubóstwo wypowiedzi i znacznie ograniczony zasób słów. Możliwe, że ma na to wpływ obniżony poziom serotoniny i noradrenaliny a także hormonu tyroksyny. Badania osób posiadających wybitne zdolności muzyczne potwierdzają hipotezę „zasobów neuronalnych”. Podkreśla się znaczenie wieloletnich ćwiczeń. 
   U muzyków stwierdzono większą gęstość istoty szarej w tzw. Ośrodku Broki. Obszar ten odpowiada za mowę, ale u profesjonalnych muzyków jest także zaangażowany w grę z nut. Być może nauka muzyki u dzieci upośledzonych mogłaby wzmocnić struktury odpowiedzialne za mowę. Poprawiłoby to komunikatywność u tych osób a w konsekwencji wzrosłaby ich samoocena i uspołecznienie.
   Długotrwały trening zwiększa zasoby neuronalne i potwierdzeniem jest tytuł męskie-go arcymistrza szachowego Judit Polgar. Poprzez trening od najwcześniejszych lat jej struktury mózgu odpowiedzialne za rozpoznawanie twarzy zostały zaadaptowane także do błyskawicznego rozpoznawania schematów w grze w szachy. Osiągnięcie mistrzostwa wymaga co najmniej 10 tysięcy godzin intensywnego treningu.
   W pracy z osobami upośledzonymi korzystne dla ich rozwoju jest praca zgodna z prawem Yerkesa-Dodsona. Prawo to mówi, że optymalny poziom wykonania zadania jest osiągany przy indywidualnym średnim poziomie pobudzenia. Należałoby zatem wybierać zadania tak, aby uczeń - nie tylko upośledzony - mógł odnieść sukces na swoim indywidualnym średnim poziomie pobudzenia. W ten sposób będzie odczuwał wyższą motywację, będzie więc chętnie ćwiczył i uzyska lepsze rezultaty.

Źródło:
Christian Hoppe, Jelena Stojanovic, Supermózg w obrazie, Charaktery, lipiec 2009

 


Wspierane przez Hosting o12.pl
© 2007 - 2011 Created Piotr & Jerzy Ratajczak