E (tokoferol)
Rola w organizmie
Witamina E gromadzi się w wątrobie, tkance tłuszczowej, sercu, mięśniach, jądrach, macicy, krwi, gruczołach hormonalnych i wydzielających śluz. Powstaje tylko w roślinach .Dzięki hamowaniu utleniania wielonienasyconych kwasów tłuszczowych zapobiega chorobom serca i krążenia. Obniża poziom złego cholesterolu podnosi stężenie dobrego. Zapobiega zlepianiu się płytek krwi, chroni czerwone krwinki. Jest niezbędna u mężczyzn do prawidłowej produkcji spermy, a u kobiet zapobiega poronieniom. Jest niezbędna do prawidłowego rozwoju siatkówki, chroni wątrobę i komórki nerwowe. Wpływa na stan skóry zapobiegając jej starzeniu. Poprawia sprawność ruchową, zapobiega nowotworom. Wspomaga oddychanie komórek i tym samym wpływa na utrzymanie wysokiej wydolności mięśni. Wspomaga prawidłowe funkcjonowanie mózgu, może obniżać poziom cukru we krwi.
Niedobór witaminy
Niedobór prowadzi do bezpłodności. Zwiększa się ryzyko chorób sercowo-naczyniowych. I ilość cholesterolu we krwi. Brak witaminy osłabia widzenie (zaćma), wywołuje zaburzenia układu nerwowego, obniża sprawność seksualną. Może prowadzić do zaniku mięśni, rogowacenia skóry, starzenia się oraz trudniejszego gojenia się ran.
Nadmiar witaminy
Duże dawki witaminy E zmniejszają rezerwy witaminy A. Powodują zmęczenie, bóle głowy, osłabienie mięśni, kłopoty ze wzrokiem. Zwiększają skłonność do krwawień, zmniejszają odporność, ograniczają funkcje seksualne. Podnoszą ryzyko tworzenia się zakrzepów, zaburzają metabolizm hormonów przysadki, tarczycy i nadnerczy. Dzienna dawka dla dzieci wynosi 3-5 mg, dla mężczyzn powyżej 18 r.ż. 10 mg, dla kobiet 8 mg.
Produkty spożywcze zawierające witaminy
Najlepszym naturalnym źródłem jest olej z kiełków pszenicy, całe ziarna zbóż, liściaste warzywa zielone: sałata, kapusta, szpinak, olej słonecznikowy, sojowy, margaryna, migdały, masło, mleko, jaja, olej kukurydziany, orzechy ziemne i włoskie, kiełki pszenicy.
Źródło: Leksykon zdrowia, wydawnictwo Park Sp. Z o.o., Bielsko-Biała 2006
