Witaj. Jesteś
gościem na mojej stronie.
 
 
 
 
Wysiłek fizyczny

   Wysiłek fizyczny przyjęto definiować jako czynność mięśni szkieletowych, której wynikiem jest wykonywanie pracy zewnętrznej wraz ze wszystkimi towarzyszącymi jej czynnościowymi zmianami w organizmie. Zakres i rodzaj zmian czynnościowych w organizmie zależą od czasu trwania wysiłku i jego intensywności oraz od rodzajów skurczów mięśni i wielkości grup mięśniowych zaangażowanych w pracę. Ze względu na liczbę zaangażowanych mięśni szkieletowych wysiłki dzielimy na lokalne (mniej niż 30%) lub ogólne (powyżej 30%). W zależności od procesów energetycznych zachodzących w pracujących mięśniach- na beztlenowe i tlenowe oraz mieszane. Biorąc pod uwagę czas trwania wysiłku, rozróżnia się wysiłki 10 sekund, od 10 s do 2 minut, od 2 do 15 minut, od 15 do 60 minut i powyżej 60 minut. Spotyka się również podział na wysiłki submaksymalne, maksymalne i supramaksymalne. Intensywność maksymalna wysiłku to takie obciążenie pracą fizyczną, przy którym osiągany jest maksymalny pobór tlenu. Do przygotowania organizmu do wykonyw
ania wysiłku fizycznego niezbędna jest rozgrzewka. Z fizjologicznego wpływu na wynik sportowy, można stwierdzić, że powoduje ona zwiększenie prędkości skracania i relaksacji mięśni szkieletowych, usprawnia ekonomikę wysiłku, gdyż obniża lepkość mięśni, wzmaga oddawanie tlenu do mięśni na skutek podwyższenia ich temperatury oraz przyspiesza przewodzenie nerwowe i przepływ krwi przez aktywne tkanki, gdyż na skutek zwiększonego metabolizmu lokalne łożysko rozszerza naczynia krwionośne. Częstość skurczów serca, objętość wyrzutowa serca i ciśnienie skurczowe krwi wzrastają wraz z intensywnością wysiłku fizycznego. Po rozpoczęciu wysiłku fizycznego częstość skurczów natychmiast zaczyna wzrastać i zwiększa się wprost proporcjonalnie do intensywności pracy, aż do osiągnięcia wartości maksymalnych. Do określenia maksymalnej częstości skurczów serca można wykorzystać równanie: HR max = 220 – wiek w latach. 

Opisane reakcje dotyczyły wysiłków dynamicznych. Większe zmiany w układzie krążenia występują podczas wykonywania wysiłków statycznych, opierających się na skurczach izometrycznych, czyli takich, w których nie następuje zmiana długości mięśnia, a jedynie wzrost jego napięcia. Ma to swoje następstwa w postaci zmian przepływu krwi przez naczynia krwionośne spowodowane ich mechanicznym uciskiem. W czasie ćwiczeń izometrycznych następuje znaczny wzrost ciśnienia tętniczego krwi, tak więc trzeba być ostrożnym w stosowaniu tego rodzaju ćwiczeń u osób z chorobami układu krążenia. Reakcje organizmu w czasie ćwiczeń izometrycznych wiążą się z dużym uwalnianiem noradrenaliny. Ćwiczenia  izometryczne powinny być wykonywane z zastosowaniem możliwie maksymalnej siły, utrzymywane przez 6 sekund i kilkakrotnie powtarzane.
   Wysiłek fizyczny jest poważnym bodźcem do wzmożonego przewietrzania płuc. Pobieranie tlenu wzrasta nawet 25-krotnie, zwiększa się również wydalanie dwutlenku węgla powstającego w przemianach tlenowych oraz z buforowania kwasu mlekowego. Wraz ze zwiększeniem intensywności wysiłku powyżej 50% maksymalnego poboru tlenu obniża się pH krwi, ze względu na czerpanie energii z przemian beztlenowych, których końcowym produktem jest kwas mlekowy. Pobudzanie narządów przez dłuższy czas powoduje ich zmęczenie, które przejawia się w przejściowym obniżeniu zdolności do wykonywania pracy. Po okresie wypoczynku następuje powrót do stanu wyjściowego, a następnie okres zwiększonej wydolności, zwany superkopensacją. Polega ona na zwiększeniu zdolności do wykonywania wysiłku i utrwaleniu tego zjawiska przez systematyczne powtarzanie ćwiczeń ruchowych. Ważne jest by sesje bardzo intensywne przeplatane były mniej uciążliwymi i aby trening siłowy był prowadzony na zmianę z innymi formami zajęć ruchowych. Wysiłek i wypoczynek decydują o wytworzeniu odpowiednich mechanizmów adaptacyjnych organizmu. Sesje treningowe u osób trenujących rekreacyjnie powinny trwać zazwyczaj od 20-30 minut trzy razy w tygodniu. Przyjmuje się, że poprawa wydolności tlenowej waha się od 5 -25%, chociaż odnotowuje się przypadki nawet 60% wzrostu tego parametru. Są to jednak wypadki odosobnione i spotykane u osób z niską wydolnością początkową. Na skutek treningu po kilku tygodniach następuje wzrost wydolności, ale zaprzestanie ćwiczeń powoduje obniżenie wydolności w krótkim czasie. Dlatego też niezbędne są zajęcia ruchowe, które powstrzymałyby ten proces. Zmiany po treningu zwiększającym wydolność tlenową zachodzą w układach krążeniowym, oddechowym, wewnątrzwydzielniczym i w mięśniach szkieletowych. Następuje zmniejszenie częstości skurczów serca, pracuje bardziej ekonomicznie, zwiększenie objętości wyrzutowej serca (powiększa się objętość komór, a także zwiększa kurczliwość mięśnia sercowego),  zwiększenie objętości serca, zwiększenie objętości krwi krążącej poprzez wzrost osocza o 10-20% , koreluje  to z maksymalnym poborem tlenu), zwiększenie liczby kapilar w mięśniach szkieletowych, hipertrofia mięśnia sercowego i korzystne zmiany metaboliczne: trening tlenowy wywołuje wzrost aktywności tlenowych enzymów mitochondrialnych, wzrost glikogenu mięśniowego, wzrost stężenia antyoksydantów i lipoprotein o dużej gęstości HDL-C oraz zmniejszenie lipoprotein o małej gęstości LDL-C, wzrasta także mioglobina, która służy za magazyn tlenu.
   Warto więc zainwestować w swoje zdrowie trenując systematycznie przez całe życie. Wydolność fizyczna po osiągnięciu swego maksimum zmniejsza się około 1% rocznie. Można ten proces spowolnić, u osób aktywnych ten spadek wynosi 0,5% rocznie. Trening fizyczny nie powstrzymuje procesów starzenia się, lecz pozwala utrzymywać aktywność ruchową na znacznie wyższym poziomie.
 
Źródło: A. Jaskólski, A. Jaskólska, Podstawy fizjologii wysiłku fizycznego, Wydawnictwo AWF Wrocław, 2005

Katalog stron iq
© 2007 - 2018 Created Piotr & Jerzy Ratajczak