Dieta śródziemnomorska nie polega na spożywaniu od czasu do czasu potraw greckich, włoskich czy hiszpańskich. Jest sposobem żywienia na całe życie niezależnie od wieku. W krajach, w których jest ona stosowana życie trwa najdłużej i mieszkańcy tych krajów rzadko zapadają na choroby układu krążenia, niektóre nowotwory, cukrzycę i nadciśnienie tętnicze.
Zdrowa dieta śródziemnomorska a tradycyjna polska kuchnia
W polskiej Piramidzie Zdrowego Żywienia znajdują się produkty zbożowe stanowiąc fundament i główne źródło energii. Dają siłę dzięki zawartej w nich skrobi. Dostarczają błonnika, który zapobiega zaparciom i chroni przed nowotworami jelita grubego. Są źródłem wielu witamin z grupy B i składników mineralnych – żelaza, magnezu, cynku. Po produktach zbożowych największą grupę w piramidzie stanowią warzywa. Zalecane jest spożywanie 4 porcji warzyw dziennie. Pomidory zawierają najwięcej ze wszystkich warzyw likopenu, który jest jednym z najsilniejszych utleniaczy. Znajduje się też w papryce, arbuzach i czerwonych grejpfrutach. Częste uwzględnianie pomidorów lub jego przetworów (koncentrat, ketchup) w menu zwiększa poziom likopenu we krwi i dzięki temu zmniejsza się ryzyko nowotworów (zwłaszcza gruczołu krokowego u mężczyzn) oraz chorób serca. Warto wiedzieć, że jedzenie papryki jest jedną z przyczyn długowieczności. Owoce krajowe : truskawki, jagody, maliny, czarne porzeczki, żurawiny zawierają bardzo duże ilości flawonoidów, beta-karotenu, witaminy C, głównych przeciwutleniaczy, a także składników mineralnych głównie potasu, którego odpowiednie stężenie zmniejsza ryzyko wystąpienia nadciśnienia tętniczego. W czerwonym winie znajduje się flawonoid- kwercetyna, beta-karoten, witamina E, C, które zapewniają ochronę lipoproteinom (cholesterol) przed utlenieniem, dlatego warto czasami po nie sięgnąć. Paradoks francuski potwierdza, że jest to atrakcyjna metoda profilaktyki zawału serca. W polskiej diecie powinno się zastąpić tłuste mięso chudym, a zwłaszcza zwiększyć ilość zjadanych ryb, drobiu oraz ich zamienników (fasola, groch, soja, soczewica). Najbardziej pożądanym tłuszczem, oprócz oliwy z oliwek, jest olej rzepakowy bezerukowy ponieważ zawiera witaminę E, jednonienasycone kwasy tłuszczowe i kwas alfa_linolenowy, należący do tej samej grupy tłuszczów co oleje rybne. Ciasta możemy z korzyścią dla zdrowia zastąpić orzechami, sałatkami owocowymi, nasionami słonecznika czy dyni, rodzynkami czy suszonymi owocami.
Produkty żywnościowe spożywane w Grecji i w Polsce
Jak bardzo nawyki żywieniowe związane z dietą śródziemnomorską różnią się od tych, które znamy z naszej, tradycyjnej kuchni! Różnicę w ilości spożywanych produktów między Grecją a Polską prezentuje tabela:
| Produkty spożywcze (g/dzień/osoba) | Grecja | Polska |
|---|---|---|
| Chleb | 218 | 255 |
| Mąka | 30 | 52 |
| Makaron | 28 | 5 |
| Ziemniaki | 155 | 301 |
| Warzywa | 252 | 177 |
| Przetwory warzywne | 16 | 25 |
| Nasiona strączkowe | 16 | 3 |
| Owoce | 341 | 95 |
| Przetwory owocowe | 0 | 5 |
| Cukier | 40 | 89 |
| Produkty cukiernicze | 42 | 17 |
| Mięso | 175 | 187 |
| Ryby | 39 | 15 |
| Mleko | 112 | 317 |
| Sery | 84 | 64 |
| Jaja | 25 | 30 |
| Masło | 1 | 26 |
| Tłuszcze roślinne | 89 | 17 |
| Tłuszcze zwierzęce | 0 | 16 |
Źródło: Sekula W. i wsp.: Żyw. Człow. Metab., 1997, 24, 3-16
Wpływ diety śródziemnomorskiej na ilość zgonów i zawałów serca
Analiza danych nie budzi wątpliwości, ze dieta śródziemnomorska jest przyjazna dla zdrowia i życia.
| Grupa eksperymentalna (na diecie śródziemnomorskiej) | Grupa kontrolna (na diecie tradycyjnej) | |
|---|---|---|
| Zgony sercowe | 3 | 16 |
| Zawał serca bez zgonu | 5 | 17 |
| Łącznie 1 + 2 | 8 | 33 |
| Zgony pozasercowo-naczyniowe | 5 | 4 |
| Zgony ogółem | 8 | 20 |
Bibliografia: Zdrowa dieta śródziemnomorska, Agencja Wydawnicza COMES, Warszawa 2001
Pamiętaj, że żadne informacje zaczerpnięte z internetu nie zastąpią wizyty lekarskiej. Treści zamieszczone w naszym serwisie mają charakter informacyjny, nie ponosimy odpowiedzialności za następstwa podejmowanych działań w oparciu o nie. W przypadku problemów zdrowotnych bezwzględnie należy omówić je z lekarzem.