Rola selenu w organizmie jest bardzo istotna. Selen wzmacnia on układ odpornościowy, zapewnia prawidłową pracę tarczycy oraz chroni komórki przed wolnymi rodnikami. Jakie są właściwości selenu? Czy nadmiar lub niedobór tego pierwiastka jest szkodliwy?
Selen – rola w organizmie
Ten śladowy pierwiastek znajduje się we wszystkich komórkach, ale najwięcej jest go w wątrobie, nerkach, sercu i śledzionie. Panowie potrzebują go więcej, ponieważ w jądrach i przewodach nasiennych gromadzi się prawie połowa zasobów tego pierwiastka i wraz z wytryskiem nasienia następuje jego utrata. Najważniejszą funkcją selenu jest wytwarzanie ważnego enzymu, peroksydazy glutationowej, który chroni czerwone ciałka krwi i błony komórkowe przed szkodliwym działaniem wolnych rodników i zapobiega chorobom zwyrodnieniowym związanym z wiekiem. Współdziałając z witaminą E, wzmacnia układ odpornościowy oraz czynność tarczycy, może obniżać ryzyko zachorowania na nowotwór, przeciwdziała skutkom toksycznego działania tytoniu, ochrania przed marskością wątrobę, chroni skórę przed działaniem promieni ultrafioletowych. Pomaga zapobiegać takim chorobom jak artretyzm i stwardnienie rozsiane. Zwiększa liczbę plemników i ich ruchliwość, jest odpowiedzialny za prawidłowy rozwój płodu. Dzieci z zespołem Downa mają niskie stężenie selenu we krwi.
Niedobór selenu
Technologiczna obróbka i zmniejszenie jego zawartości w glebie i w wodzie prowadzą do niedoboru tego pierwiastka. Skutkiem jest osłabienie lub uszkodzenie mięśnia sercowego. Zwiększa się ryzyko powstania nowotworu. Wpływa niekorzystnie na stan cierpiących na reumatoidalne zapalenie stawów, przewlekłą niewydolność nerek oraz zaćmę. Powoduje zły nastrój, lęki i zdenerwowanie. Może być przyczyną wad u dziecka. Deficyt wpływa także na zmęczenie, podatność na infekcje, przedwczesne starzenie się, słabą potencję seksualną. Ocenia się, że gdyby większość ludzi przyjmowała dodatkowe dawki selenu, zachorowalność na nowotwory zmniejszyłaby się o 70%.
Nadmiar selenu
W dużych dawkach jest niezwykle toksyczny (kiedy przekracza 600 mcg na dobę). Powoduje łysienie, uszkodzenia skóry, paznokci, puchnięcie palców, wymioty, przemęczenie. Wysokie stężenie może ułatwić powstawanie nowotworów. Gleba Kolumbii i niektórych rejonów Brazylii zawiera duże ilości tego mikroelementu.
Źródła w diecie – selen w produktach spożywczych
Bogate w selen są orzechy brazylijskie, ryby morskie, nieoczyszczona sól morska i kopalna, wołowa i cielęca wątroba, nerki, serce, drożdże, grzyby, pomidory, pszenica, nasiona słonecznika, czosnek, cebula. Polskie normy dziennego zapotrzebowania na selen w mikrogramach: niemowlęta 10-15, dzieci 20-30, dziewczęta >12 lat 60, kobiety w ciąży 65, karmiące 75, chłopcy 13-15 lat 60, chłopcy>13 r.ż. i mężczyźni 70.
Bilbliografia: Leksykon zdrowia, wydawnictwo Park Sp. Z o.o., Bielsko-Biała 2006
Pamiętaj, że żadne informacje zaczerpnięte z internetu nie zastąpią wizyty lekarskiej. Treści zamieszczone w naszym serwisie mają charakter informacyjny, nie ponosimy odpowiedzialności za następstwa podejmowanych działań w oparciu o nie. W przypadku problemów zdrowotnych bezwzględnie należy omówić je z lekarzem.