Autonomiczny układ nerwowy stanowi część układu nerwowego, którego wypustki przewodzą impulsy nerwowe do narządów wewnętrznych, zaopatrując ich mięśnie gładkie, naczynia krwionośne, gruczoły i inne komórki. Wraz z układem dokrewnym decyduje on o utrzymaniu homeostazy.
Budowa i funkcje autonomicznego układu nerwowego
Układ ten odpowiada za mimowolne reakcje organizmu, które dzieją się bez naszej woli. Są to między innymi:
- zwężanie i rozszerzanie źrenic
- kontrola czynności akcji serca
- regulowanie ciśnienia tętniczego krwi
- regulacja oddechu
- kontrola ruchów jelit
- pobudzanie i hamowanie ślinianek do produkcji śliny
- pobudzenie seksualne
Układ autonomiczny wspólczulny
Część współczulna (sympatyczna) układu autonomicznego przebiega wzdłuż kręgosłupa w odcinkach rdzenia od C8 do L3 czyli od części szyjnej po kość krzyżową. Utworzony w ten sposób pień sympatyczny składa się z licznych, połączonych ze sobą zwojów kręgowych. Aksony pozazwojowe są niezmielinizowane i łączą się z nerwami rdzeniowymi poprzez gałązki łączące szare, wchodząc następnie w skład obwodowych nerwów somatycznych zaopatrujących mięśnie gładkie, przedwłosowe naczynia krwionośne i gruczoły skóry. Neurony pozazwojowe w części szyjnej pnia sympatycznego wysyłają włókna pozazwojowe do tkanek i narządów głowy, szyi i klatki piersiowej, a w części piersiowo-brzusznej do narządów jamy brzusznej i miednicy mniejszej oraz narządów płciowych. W układzie tym uwalniana jest acetylocholina i noradrenalina.
Układ autonomiczny przywspółczulny
Część przywspółczulna układu autonomicznego cechuje się tym, że wchodzi w skład niektórych nerwów czaszkowych i nerwów rdzeniowych S2-S4 (nerwy trzewne miedniczne) rdzenia kręgowego. Najważniejszym nerwem przywspółczulnym jest nerw błędny zaopatrujący narządy klatki piersiowej i brzucha, z wyjątkiem obwodowego odcinka okrężnicy, pęcherza moczowego i macicy. W części tego układu uwalniana jest acetylocholina.
Oba układy działają antagonistycznie. Masując pnie przywspółczulne i współczulne położone po obu stronach kręgosłupa docieramy do narządów wewnętrznych, w tym serca podnosząc ich wydolność. Systematyczny masaż stabilizuje AUN.
Bibliografia: Stanisław Konturek, Fizjologia człowieka, t. IV Neurofizjologia, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 1998.
Pamiętaj, że żadne informacje zaczerpnięte z internetu nie zastąpią wizyty lekarskiej. Treści zamieszczone w naszym serwisie mają charakter informacyjny, nie ponosimy odpowiedzialności za następstwa podejmowanych działań w oparciu o nie. W przypadku problemów zdrowotnych bezwzględnie należy omówić je z lekarzem.
