Mózg i umysł to nieco odrębne tematy, ale są one również wzajemnie powiązane. Uważa się, że pewne rodzaje aktywności umysłowej są szczególnie ściśle związane z funkcjonowaniem mózgu.
Relacja między umysłem i mózgiem
Mózg żąda, aby to co dochodzi do jego świadomości było spójne, miało kształt i swoją przyczynę. Ponieważ nie wszystko jest jasne i logiczne mózg fabularyzuje, konfabuluje, tworzy różnego rodzaju interpretacje i wierzenia, które przyjmuje za prawdę obiektywną. Mechanizm ten nazywa się lewopółkulowym interpretatorem świata. Mózg i umysł są aspektami tej samej monety. Zabiegami czysto psychicznymi zmieniamy materię mózgu, na przykład proces uczenia się czy psychoterapia fizycznie zmieniają mózg. Pewne synapsy ulegają fizycznym przemianom, zwiększa się ilość neuroprzekaźnika, połączenia synaptyczne ulegają wzmocnieniu. Podejmowanie często jakiegoś zachowania prowadzi do wzmocnienia tych połączeń i większej gratyfikacji lub w przypadku ciągłego dystresu do patologii. Mózg wyuczonego osobnika ma większy hipokamp niż mózg niewyuczonego. Badania pokazały, że mózg przeciętnego taksówkarza londyńskiego ma większy hipokamp niż mózg przeciętnego londyńczyka, bowiem taksówkarz stale rozwija swoją pamięć przestrzenną.
Inną wciąż zaskakującą sprawą jest silny wpływ mózgu na ciało. Znane są przypadki całkowitego osiwienia kogoś podczas jednej nocy na skutek silnego stresu czy traumy. U niektórych osób zespół stresu pourazowego rozwija się łatwo, inne osoby bez uszczerbku przechodzą przez podobne urazy.
W badaniach nad mózgiem zaobserwowano, że mózg podejmował czynności zmierzające do działania na 7-8 sekund wcześniej zanim badany zdecydował się na określone działanie. Jak sądzi prof. J. Vetulani (jestem tego samego zdania) że przedświadome wybory mózgu zależą od naszej osobowości, od tego jak zostaliśmy ukształtowani, wychowani, od spuścizny genetycznej. Czasem może uzdrowić silny szok, bo ułomności związane z blokadą neuronalną bywają odwracalne. Odblokowanie może nastąpić w wyniku silnej wiary w możliwość odzyskania zdrowia, a także w wyniku silnego stresu. Należy też podkreślić, że neurogeneza jest możliwa w każdym wieku jest więc możliwe budowanie nowych połączeń z pominięciem uszkodzonych. Aby umysł mógł sprawnie funkcjonować nieodzownym warunkiem jest sieć neuronalna w mózgu. Im gęściejsze „upakowanie” tym wydajniejsza praca.
